အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာစစ်အစိုးရတို့ ဂျပန်နိုင်ငံမှာ လျှို့ဝှက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေး

တိုကျို အောက်တိုဘာ ၁၆

အမေရိကန်အစိုးရနဲ့ မြန်မာစစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အစိုးရတို့ဟာ ဂျပန်နိုင်ငံ၊ တိုကျိုမြို့မှာ ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်အတွင်း လျှို့ဝှက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတစ်ခု ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာ သတင်းဌာနက အောက်တိုဘာ ၁၆ ရက်မှာ ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

အခုတွေ့ဆုံမှုဟာ တစ်လအတွင်း နှစ်နိုင်ငံတာဝန်ရှိသူတွေကြား ဒုတိယအကြိမ်မြောက် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုဖြစ်ပြီး ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှုနောက်ပိုင်း မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေကို သံတမန်ရေးအရ အထီးကျန်ဖြစ်စေဖို့ ကြိုးပမ်းခဲ့တဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒမှာ သိသာတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနေတဲ့ အခြေအနေလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီတွေ့ဆုံမှုအကြောင်းကို ဆွေးနွေးပွဲနဲ့ နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်သုံးဦးက ရိုက်တာ ကို ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့တာဖြစ်ပြီး သူတို့ထဲမှာ အမေရိကန်အစိုးရတာဝန်ရှိသူတစ်ဦးလည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ဆွေးနွေးမှုရဲ့ အကဲဆတ်တဲ့ သဘောသဘာဝကြောင့် သတင်းရင်းမြစ်အားလုံးက သူတို့ရဲ့အမည်တွေကို လျှို့ဝှက်ထားဖို့ တောင်းဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

တိုကျိုမြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဆွေးနွေးပွဲကို အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ထောက်လှမ်းရေးနဲ့ သုတေသနဆိုင်ရာ လက်ထောက်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုက်ကယ်ဗန့်စ်က ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး အမေရိကန်ဘက်က တာဝန်ရှိသူ ၁၀ ဦးကျော် ပါဝင်ခဲ့တယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာဘက်က ဘယ်သူတွေ တက်ရောက်ခဲ့တယ်ဆိုတာနဲ့ နှစ်ဖက်အကြား ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေကို အတိအကျ ဆွေးနွေးခဲ့ကြတယ်ဆိုတာကိုတော့ ရိုက်တာ က သီးခြားအတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ဒီတွေ့ဆုံမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး မှတ်ချက်ပေးဖို့ တောင်းဆိုချက်ကို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ခြင်း မရှိသလို မြန်မာစစ်အစိုးရဘက်ကလည်း တုံ့ပြန်မှု မရှိခဲ့ပါဘူး။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေအတွက် သက်ဆိုင်သူအဖွဲ့အစည်းအားလုံးနဲ့ ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးနေတယ်လို့ ယေဘုယျအားဖြင့် ပြောကြားထားပါတယ်။

နေပြည်တော်ဆွေးနွေးပွဲကနေ တိုကျိုဆွေးနွေးပွဲအထိ

နှစ်ဖက်တာဝန်ရှိသူတွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက်နဲ့ ၁၆ ရက်မှာလည်း မြန်မာနိုင်ငံ နေပြည်တော်မှာ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

အဲဒီဆွေးနွေးပွဲမှာ အမေရိကန်ဘက်က မိုက်ကယ်ဗန့်စ်နဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်ကနေ သမ္မတဖြစ်လာတဲ့ မင်းအောင်လှိုင်တို့ တိုက်ရိုက်တွေ့ဆုံခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

အစောပိုင်းဆွေးနွေးပွဲရဲ့ အဓိကရည်ရွယ်ချက်က မြန်မာနိုင်ငံမှာ ထိန်းသိမ်းခံထားရတဲ့ အမေရိကန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် အဒမ် ကတ်စတီလို ပြန်လည်လွတ်မြောက်ရေးနဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေကို ပစ်မှတ်ထားလိမ်လည်နေတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးတို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အဲဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြေရှားသတ္တု သယံဇာတတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ အပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံအကြား ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ ဆက်ဆံရေးအတွက် လမ်းဖွင့်ပေးနိုင်တဲ့ အခြေအနေတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့တယ်လို့ ဆွေးနွေးပွဲနဲ့ နီးစပ်သူတွေက ပြောပါတယ်။

စက်တင်ဘာလမှာ ပထမအကြိမ် တွေ့ဆုံပြီးနောက် အချိန်တိုအတွင်း တိုကျိုမြို့မှာ ထပ်မံတွေ့ဆုံခဲ့တာကြောင့် နှစ်ဖက်စလုံးက ဆွေးနွေးမှုတွေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းလိုတဲ့ ဆန္ဒရှိနေကြတယ်လို့ သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။

အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးက အမေရိကန်ရဲ့ အဓိကဦးစားပေးကိစ္စဖြစ်နေ

အမေရိကန်ဘက်က မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ပြန်လည်ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးလာရတဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးက အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍမှာ ရှိနေပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း အခြေစိုက်ထားတဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေဟာ အချစ်ရေးကို အသုံးချပြီး လိမ်လည်တာ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုအမည်ခံ ငွေလိမ်တာနဲ့ တခြားအွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေကို လုပ်ဆောင်နေကြပြီး အမေရိကန်နိုင်ငံသားတွေဆီကနေ ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာ လိမ်လည်ရယူထားကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။

အဲဒီငွေလိမ်လုပ်ငန်းတွေကို ပိတ်သိမ်းနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာအာဏာပိုင်တွေရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုရရှိဖို့ အမေရိကန်က ကြိုးပမ်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ သုတေသီတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းအများအပြားဟာ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ပြည်သူ့စစ်အဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ ဒေသတွေမှာ အခြေစိုက်နေကြပြီး လုပ်ငန်းတွေကရရှိတဲ့ ငွေကြေး တချို့ဟာ စစ်တပ်ဆီကိုပါ စီးဝင်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီအခြေအနေကြောင့် မြန်မာစစ်အစိုးရဟာ ငွေလိမ်လုပ်ငန်းတွေကို တကယ်တမ်း ထိထိရောက်ရောက် နှိမ်နင်းဖို့ ဆန္ဒရှိရဲ့လားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေလည်း ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

မြန်မာဘက်ကတော့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းတွေကို နှိမ်နင်းဖို့ နိုင်ငံပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှာ ပါဝင်နေကြောင်း ပြောဆိုထားပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြေရှားသတ္တုသယံဇာတတွေကိုလည်း အမေရိကန်က စိတ်ဝင်စားနေ

အွန်လိုင်း ငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးအပြင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ အမြောက်အမြားရှိနေတဲ့ မြေရှားသတ္တု သယံဇာတတွေကို ရရှိအသုံးချနိုင်ရေးကလည်း အမေရိကန်ရဲ့ အရေးပါတဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အကျိုးစီးပွားတစ်ခု ဖြစ်နေပါတယ်။

အမေရိကန်တာဝန်ရှိသူတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ Heavy Rare Earths လို့ခေါ်တဲ့ လေးလံမြေရှားသတ္တုတွေကို လက်လှမ်းမီရရှိနိုင်မယ့် အလားအလာနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ထားကြောင်း ရိုက်တာ က ဖော်ပြပါတယ်။

အဲဒီသတ္တုတွေဟာ လျှပ်စစ်ကားတွေ၊ လေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးစက်တွေကနေ အဆင့်မြင့်နည်းပညာသုံးပစ္စည်းတွေအထိ ထုတ်လုပ်ရာမှာ အရေးပါတဲ့ သယံဇာတတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြေရှားသတ္တုလုပ်ငန်းတွေမှာ အမေရိကန် ပါဝင်လာနိုင်ဖို့ အတားအဆီး အများအပြား ရှိနေပါတယ်။

အဓိကပြဿနာကတော့ မြေရှားသတ္တုသိုက်အများစုဟာ စစ်တပ်နဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ နယ်မြေတွေမှာ တည်ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံက ထွက်ရှိတဲ့ မြေရှားသတ္တုတွေကို အဓိကဝယ်ယူနေတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့လည်း အမေရိကန်ရဲ့ ပါဝင်ပတ်သက်လာမှုကို ကန့်ကွက်နိုင်တဲ့ အခြေအနေရှိနေပါတယ်။

ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ မြေရှားသတ္တုသယံဇာတတွေကို ရရှိနိုင်ရေးဟာ အမေရိကန်အတွက် စီးပွားရေးအရသာမက ဒေသတွင်း မဟာဗျူဟာအရပါ အရေးကြီးတဲ့ ကိစ္စတစ်ခု ဖြစ်လာနေတာပါ။

မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးရဲ့ သမီးကို အမေရိကန်က အရေးယူပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့

အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာစစ်အစိုးရတို့ ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်စတင်နေချိန်မှာပဲ မြန်မာစစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့နေတယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးရဲ့ သမီးအပေါ် ချမှတ်ထားတဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုကိုလည်း အမေရိကန်အစိုးရက ပြီးခဲ့တဲ့သီတင်းပတ်မှာ ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့ပါတယ်။

အောက်တိုဘာ ၉ ရက်မှာ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုစာရင်းကနေ ဖယ်ရှားပေးခံရသူဟာ သိမ့်ဝင်းထက်ဖြစ်ပြီး သူကလည်း အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှုစာရင်းကနေ ဖယ်ရှားပေးဖို့ တရားစွဲဆိုတောင်းဆိုထားသူ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အရေးယူပိတ်ဆို့မှု ရုပ်သိမ်းပေးခဲ့တာဟာ အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာတာဝန်ရှိသူတွေကြား ဆွေးနွေးမှုတွေရဲ့ တိုက်ရိုက်ရလဒ် ဟုတ်မဟုတ်ဆိုတာကိုတော့ အတည်မပြုနိုင်သေးပါဘူး။

အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီလိုမူဝါဒ အပြောင်းအလဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ပြည်တွင်းစစ်မှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးနဲ့ ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးသလို အမေရိကန်ရဲ့ အဓိကအကျိုးစီးပွားတွေကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေးအတွက် အရင်က အသုံးပြုခဲ့တဲ့ မူဝါဒနဲ့ နည်းလမ်းတွေကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်သွားမယ်ဆိုတဲ့ သဘောထားကို ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်ကိုတော့ အမေရိကန်က အရေးယူပိတ်ဆို့ထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

မင်းအောင်လှိုင်အပေါ် အရေးယူထားတဲ့ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းမှု၊ အာဏာသိမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်တဲ့ ပြည်သူလူထုလှုပ်ရှားမှုတွေကို အကြမ်းဖက်နှိမ်နင်းမှုတွေနဲ့ ၂၀၁၆ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာမွတ်စလင်တွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အစုလိုက်အပြုံလိုက် သတ်ဖြတ်မှု၊ နေရပ်ကနေ အတင်းအကျပ်မောင်းထုတ်မှုတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

ရိုဟင်ဂျာတွေအပေါ် ကျူးလွန်ခဲ့တဲ့ အဲဒီလုပ်ရပ်တွေကို အမေရိကန်အစိုးရက လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

ကုလသမဂ္ဂရဲ့ ဖော်ပြချက်အရလည်း ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးခဲ့ရပါတယ်။

အမေရိကန်ရဲ့ မူဝါဒအပြောင်းအလဲအပေါ် ကျွမ်းကျင်သူတွေ သုံးသပ်

ဩစတြေးလျနိုင်ငံအခြေစိုက် Lowy Institute သုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ အရှေ့တောင်အာရှဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာ ဟန်တာမာ့စ်တန်ကတော့ အခုလို အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာတာဝန်ရှိသူတွေကြား ထပ်မံတွေ့ဆုံမှုတွေဟာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့် အစိုးရအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို အကျိုးစီးပွားအခြေခံတဲ့ အပေးအယူဆန်ဆန် ချဉ်းကပ်မှုနဲ့ ရှုမြင်နေတယ်ဆိုတာ ပြသနေကြောင်း သုံးသပ်ပါတယ်။

မာ့စ်တန်ရဲ့ အဆိုအရ မြန်မာနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ အရေးပါတဲ့ သတ္တုသယံဇာတတွေနဲ့ မြေရှားသတ္တုတွေဟာ ဝါရှင်တန်အစိုးရအတွက် အဓိကစိတ်ဝင်စားစရာ မဟာဗျူဟာမြောက် ပိုင်ဆိုင်မှုတွေ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

ဒီသုံးသပ်ချက်အရ အမေရိကန်ရဲ့ လက်ရှိချဉ်းကပ်မှုမှာ လူ့အခွင့်အရေးနဲ့ ဒီမိုကရေစီရေးရာ ဖိအားပေးမှုတွေထက် အမေရိကန်ရဲ့ လက်တွေ့အကျိုးစီးပွားတွေကို ဦးစားပေးလာသလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းလည်း ရှိလာနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်အစိုးရက မြန်မာစစ်တပ်ကျောထောက်နောက်ခံပြု အစိုးရကို တရားဝင်အသိအမှတ်ပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားကြောင်းတော့ ရိုက်တာ သတင်းမှာ ဖော်ပြထားတာ မရှိပါဘူး။

ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အခန်းကဏ္ဍက ဘာလဲ

အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာတာဝန်ရှိသူတွေကြား ဆွေးနွေးပွဲကို တိုကျိုမြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့ပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံအနေနဲ့ နေရာစီစဉ်ပေးတဲ့ အိမ်ရှင်နိုင်ငံအဖြစ်သာ ပါဝင်ခဲ့တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် ဆွေးနွေးမှုတွေမှာ တခြားအကျိုးစီးပွားတစ်စုံတစ်ရာ ပါဝင်နေသလားဆိုတာကိုတော့ ရှင်းရှင်းလင်းလင်း မသိရသေးပါဘူး။

ရိုက်တာ ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အခုဆွေးနွေးမှုမတိုင်မီ ဇွန်လအတွင်းမှာလည်း ဂျပန်နိုင်ငံ တိုကျိုမြို့မှာ အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာဘက်တို့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။

ဂျပန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ လိုအပ်သလို နှစ်ဖက်စလုံးနဲ့ ဆက်သွယ်ဆောင်ရွက်နေကြောင်း အီးမေးလ်ကတစ်ဆင့် ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ပေမဲ့ သီးခြားသံတမန်ရေး ဆွေးနွေးမှုတွေအကြောင်းကိုတော့ မှတ်ချက်ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

တစ်ဖက်မှာလည်း ဂျပန်အစိုးရကိုယ်တိုင်က မြန်မာစစ်အစိုးရနဲ့ ပြန်လည်ထိတွေ့ဆက်ဆံဖို့ ကြိုးပမ်းနေတဲ့ လက္ခဏာတွေ တွေ့နေရပါတယ်။

ဒီလအစောပိုင်းမှာ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ယာယီသံတမန် တာဝန်ခံဟာ မြန်မာစစ်အစိုးရရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီတွေ့ဆုံမှုဟာ နှစ်ဖက်ကြား လူသိရှင်ကြား ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးတွေ့ဆုံမှုအဖြစ် သိရှိထားရပေမဲ့ ဂျပန်အစိုးရက မြန်မာစစ်အစိုးရကို တရားဝင် အသိအမှတ်ပြုထားခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

ဂျပန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ အဆိုအရ အဲဒီဆွေးနွေးပွဲမှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ဂျပန်နိုင်ငံသားတွေရဲ့ လုံခြုံရေး၊ အကာအကွယ်ပေးရေးနဲ့ ဂျပန်ကုမ္ပဏီတွေအတွက် လိုအပ်တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာနဲ့ ဂျပန် ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေရှိနေ

ပြီးခဲ့တဲ့ စက်တင်ဘာလအတွင်း ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ အာဏာရပါတီ လွှတ်တော်အမတ် ဟီရိုမီချီ ဝါတာနာဘေးဟာလည်း မြန်မာနိုင်ငံ နေပြည်တော်ကို သွားရောက်ခဲ့ပါတယ်။

အဲဒီခရီးစဉ်ဟာ နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေ ပြန်လည်စတင်နိုင်ရေးနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဖွံ့ဖြိုးရေးအကူအညီတွေ ပြန်လည်ပေးအပ်နိုင်ရေးကို ရည်ရွယ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း မြန်မာစစ်အစိုးရ ဝါဒဖြန့် Global New Light of Myanmar သတင်းစာက ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

ဝါတာနာဘေးကလည်း မြန်မာနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံကြား ဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာနိုင်ဖို့ အခြေအနေကောင်းတွေ ဖန်တီးပေးရေးအတွက် သူ့ရဲ့ခရီးစဉ်ကို ပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း ရိုက်တာ ကို ပြောကြားထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာဖို့ အတားအဆီးတွေ ရှိနေသေးကြောင်းကိုလည်း သူက ဝန်ခံထားပါတယ်။

ဂျပန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ဝါတာနာဘေးရဲ့ ခရီးစဉ်ဟာ လွှတ်တော်အမတ်တစ်ဦးအနေနဲ့ ကိုယ်ပိုင်အစီအစဉ်အရ သွားရောက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဂျပန်အစိုးရရဲ့ တရားဝင်ရပ်တည်ချက်ကို ကြိုတင်ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ လုပ်ရပ်အဖြစ် မယူဆသင့်ကြောင်း ရှင်းလင်းထားပါတယ်။

ဂျပန်အစိုးရဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် ဦးဆောင်တဲ့ ရွေးကောက်ခံအစိုးရကို မြန်မာစစ်တပ်က ဖြုတ်ချခဲ့တာကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်နဲ့ တခြားအနောက်နိုင်ငံတွေလို မြန်မာစစ်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ စစ်တပ်နဲ့ ဆက်နွှယ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေ ချမှတ်ခဲ့ခြင်းတော့ မရှိပါဘူး။

ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အရင်က မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အကြီးမားဆုံး နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူတွေထဲမှာ ပါဝင်ခဲ့ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် တရုတ်ရဲ့ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထိန်းညှိနိုင်ဖို့လည်း ကြိုးပမ်းခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အနောက်နိုင်ငံကုမ္ပဏီအများအပြားက မြန်မာနိုင်ငံကနေ ထွက်ခွာခဲ့ကြပေမဲ့ ဂျပန်ကုမ္ပဏီအများအပြားကတော့ ဆက်လက်လုပ်ကိုင်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ကုန်သွယ်ရေးမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့ JETRO ရဲ့ အချက်အလက်အရ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း လုပ်ကိုင်နေတဲ့ ဂျပန်ကုမ္ပဏီပေါင်း ၄၀၀ ကျော်ရှိခဲ့ရာကနေ လက်ရှိမှာ ကုမ္ပဏီ ၃၀၀ ဝန်းကျင်သာ ကျန်ရှိပါတော့တယ်။

မြန်မာအပေါ် အမေရိကန်နဲ့ ဂျပန်တို့ရဲ့ ဆက်ဆံရေး ဘယ်လိုဆက်ဖြစ်လာနိုင်မလဲ

အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာစစ်အစိုးရတို့ တစ်လအတွင်း နှစ်ကြိမ် တွေ့ဆုံခဲ့တာနဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံရဲ့ ဆက်ဆံရေး ပြန်လည်စတင်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတွေဟာ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့ သံတမန်ရေးချဉ်းကပ်ပုံမှာ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အလားအလာကို ပြသနေပါတယ်။

အထူးသဖြင့် အမေရိကန်အနေနဲ့ အွန်လိုင်းငွေလိမ်ဂိုဏ်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးနဲ့ မြေရှားသတ္တုသယံဇာတတွေကို ရရှိနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာအာဏာပိုင်တွေနဲ့ လက်တွေ့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပိုမိုတိုးမြှင့်လာနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ရှိနေပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ပြည်တွင်းစစ်ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုတွေ၊ မြေရှားသတ္တုသိုက်တွေရှိတဲ့ နယ်မြေတွေကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက ထိန်းချုပ်ထားမှုနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အကျိုးစီးပွားတွေကြောင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးတက်လာဖို့ စိန်ခေါ်မှုတွေ အများအပြား ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်အထိ တိုကျိုမြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နောက်ဆုံးဆွေးနွေးပွဲကနေ တိကျတဲ့ သဘောတူညီချက်တစ်စုံတစ်ရာ ရရှိခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

ဒါကြောင့် အမေရိကန်နဲ့ မြန်မာစစ်အစိုးရတို့ရဲ့ အခုလို ဆက်တိုက်တွေ့ဆုံမှုတွေက အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းတွေကို နှိမ်နင်းရေးလို သီးခြားကိစ္စရပ်တွေအတွက်သာ ဖြစ်လာမလား၊ ဒါမှမဟုတ် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ သံတမန်ရေးနဲ့ စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုတွေအထိ တိုးတက်လာမလားဆိုတာကိုတော့ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Ref:Reuters