ဝါရှင်တန်၊ ဇူလိုင် ၂၄
အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲပိုမို ပြင်းထန်လာတာကြောင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင် ထောက်ပံ့မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေ ပြန်လည် ထွက်ပေါ်လာချိန် ရေနံဈေးဟာ မေလနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ်အနေနဲ့ တစ်စည်ကို ဒေါ်လာ ၁၀၀ အထိ မြင့်တက်လာပါတယ်။
ရေနံဈေးနှုန်းတွေအတွက် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စံအမှတ် Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းဟာ ဇူလိုင် ၂၃ ရက်မှာ ၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
အီရန်ကို အမေရိကန်က စစ်ရေးအရ ဖိအားပေး တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရက်အတော်ကြာ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အခုလို ရေနံဈေးမြင့်တက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ယီမင်နိုင်ငံရှိ ဟူသီ လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့က ပင်လယ်နီရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီ ရေလမ်းကြောင်းဟာ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားက အီရန် ပိတ်ဆို့ထားတဲ့ ဟောမု့ဇ် ရေလက်ကြားကို ရှောင်ရှားပြီး ရေနံတင်ပို့ရေးအတွက် အသုံးပြုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ လအတွင်း သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ဈေးနှုန်းတွေလည်း ဆက်တိုက် မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ဗြိတိန်ရဲ့ ဂတ်စ် စံသတ်မှတ်ချက် ဈေးနှုန်းဟာ ဇွန်လအကုန်မှာ ၉၈ အပူယူနစ်ရှိခဲ့ရာကနေ ၁၅၀ ယူနစ်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်နဲ့ အီရန်ကြား ယာယီ အပစ်ရပ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ရေနံဈေးနှုန်း လျော့ကျခဲ့ပါတယ်။
နောက်ဆုံး ဈေးနှုန်း လျော့ကျခဲ့တဲ့ အတိုင်းအတာဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အီရန်ကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ စတင် မတိုက်ခိုက်ခင်က အတိုင်းအတာအထိ ပြန်လည် ကျဆင်းခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အပစ်အခတ်ရပ်စဲမှု မအောင်မြင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး အခုသီတင်းပတ်အတွင်း အမေရိကန် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယိုက အီရန်မှာ တာဝန်ရှိသူတွေဟာ သဘောတူညီမှု ရယူဖို့ အသင့် မဖြစ်သေးဘူးလို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
လက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲကြောင့် နိုင်ငံများစွာမှာ ငွေဖောင်းပွမှုနှုန်း မြင့်တက်လာနေပြီး ဗြိတိန်၊ အမေရိကန်တို့လည်း ပါဝင်နေတာကြောင့် စားသုံးသူတွေ အတွက် ကုန်စည်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာနေပါတယ်။
ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာရင် ဒီဇယ်နဲ့ ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်းတွေ ပိုပြီး ဈေးကြီးလာလေ့ရှိပါတယ်။
ယာဉ်မောင်းတွေ တိုက်ရိုက် ထိခိုက်ခံနေရတယ်ဆိုပေမယ့် အိမ်ထောင်စုတွေ အနေနဲ့ အစားအစာလို တခြား ကုန်ပစ္စည်း ဈေးနှုန်း မြင့်တက်မှုတွေနဲ့လည်း ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။
စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေအနေနဲ့ ပို့ဆောင်ရေး ကုန်ကျစရိတ်တွေ ပိုများလာတာကြောင့် စားသုံးသူတွေ အခက်ပိုကြုံနိုင်ပါတယ်။
ဒီဇယ်နဲ့ ဓာတ်ဆီဈေးနှုန်း ဇွန်လမှာ လျော့ကျမှုကြောင့် ဗြိတိန်မှာ ငွေဖောင်းပွမှုနှုန်း ၂ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခဲ့ပြီး အမေရိကန်မှာ ၃ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်း လျော့ကျခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသမှာ တိုက်ပွဲတွေ ပြန်လည် ဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် ငွေဖောင်းပွမှုနှုန်း လျော့ကျမှု ဘယ်လောက် ကြာရှည်ခံနိုင်မလဲ ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဇူလိုင် ၂၃ ရက်က ထုတ်ပြန်တဲ့ အချက်အလက် အသစ်တွေအရ ဗြိတိန်မှာ ဓာတ်ဆီဈေး တစ်လီတာကို ၁ ဒသမ ၅၆ ပေါင်အထိ မြင့်တက်လာတာ တွေ့ရပါတယ်။
ဒီဇယ်ဈေးနှုန်းလည်း မြင့်တက်လာပြီး တစ်လီတာကို ပေါင် ၁ ဒသမ ၇၂ ပေးဝယ်နေရပါတယ်။
အမေရိကန်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့လက ရေနံဈေးနှုန်း တစ်ဂါလန်ကို ၃ ဒသမ ၉၂ ဒေါ်လာရှိခဲ့ရာကနေ ၄ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
လောင်စာနဲ့ စွမ်းအင်ဈေးတွေ ပိုမြင့်တက်လာတာကြောင့် ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ စီးပွားရေးတွေကို တစ်စစီ ဖြစ်သွားစေနိုင်တယ်လို့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး ကုမ္ပဏီ Quilter Cheviot ရဲ့ မန်နေဂျာ ဂျိုနာသန် ရေမွန့်က ပြောပါတယ်။
ဒီအခြေအနေက ငွေဖောင်းပွမှု တားဆီးရေး ကြိုးပမ်းနေရတဲ့ ဗဟိုဘဏ်တွေအတွက် နောက်ထပ် ခေါင်းကိုက်စရာ တစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ် ထရန့်ကတော့ အတိုးနှုန်းတွေ လျှော့ချရေး ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဂျီရိုမီ ပါဝဲလ်ကို ဖိအားပေးထားပါတယ်။
Ref:BBC

