ခတ္တမန္တူ ၊ အောက်တိုဘာ ၃
မကြာသေးခင်က လူပေါင်း ၁၄၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့တဲ့ ရေဘေးနဲ့ ကြုံခဲ့ရပြီးနောက် ရေကြီးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ် လျှော့ချရေး နီပေါ အာဏာပိုင်တွေက တောင်တန်း မြင့်မြင့်ပေါ်မှာ ကပ်သီးကပ်သတ် ရှိနေတဲ့ ရေခဲမြစ် ရေကန် ၄ ခုကို အခု ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း စတင်ပြီး ရေစုပ်ထုတ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ သြဂုတ်လက ရေခဲမြစ် ကျိုးပေါက်ပြီး မြစ်ဝှမ်းတလျှောက် ရေကြီး ရေလျှံမှုတွေ၊ မြေပြိုမှုတွေ ဖြစ်ပွားပြီးနောက် ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေက တရုတ် နယ်စပ်ဒေသမှာ ပျောက်ဆုံးနေဆဲ ဖြစ်တဲ့ လူ ၅၀၀၀ ကျော်ကို ရှာဖွေနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။
သဘာဝဆည်တွေကို ကျိုးပေါက်စေနိုင်တဲ့ ရေကန်တွေရဲ့ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရေး မိမိတို့ရည်ရွယ်ထားပြီး မြေနိမ့်ပိုင်း ရေကြီးရေလျှံနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်ကို လျှော့ချရေး စီမံနေကြောင်း စီမံကိန်းအသစ်ကို ကြီးကြပ်ရေး တာဝန်ယူထားတဲ့ အစိုးရ သုတေသန စင်တာရဲ့ ပညာရှင် ဆူဘတ်စ် တူလာဟာက ပြောပါတယ်။
တူးမြောင်းတွေကနေ ရေတွေကို အနီးအနား မြစ်တွေထဲ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းကမ်း ဥပဒေအတိုင်း သွန်ထုတ်မှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ရုတ်တရက် ရေကြီးနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်အပြင် မြင့်မားတဲ့ နေရာမှာ ကာလကြာရှည် အလုပ်လုပ်ရမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် အလုပ်သမားတွေအနေနဲ့ ကျန်းမာရေး အန္တရာယ်တွေ ရှိနေကြောင်းလည်း သူက ဖြည့်စွက် ပြောပါတယ်။
တူလာဂီ၊ ဘာရမ်ဒေသ အောက်ပိုင်း၊ လွမ်ဒင်း ချိုနဲ့ ဟွန်ဂူ ၂ ဒေသတို့ရဲ့ အလယ်ပိုင်းနဲ့ အရှေ့ပိုင်းရှိ ရေကန်တွေကို ရေစုပ်ထုတ်ရေး စီမံပုံနဲ့ အသေးစိတ် လေ့လာမှုတွေကို ၂၀၂၇ ဇူလိုင်လလယ် မတိုင်ခင်အထိ ဘဏ္ဍာရေးနှစ်အတွင်း စတင်မှာ ဖြစ်ကြောင်း နီပေါ အာဏာပိုင်များက ပြောထားပါတယ်။
ပေပေါင်း ၁၃၂၈၀ ကနေ ၁၈၀၀၀ အထိ မြင့်တဲ့ နေရာတွေမှာ တည်ရှိတဲ့ အဲဒီရေကန်တွေဟာ နီပေါနိုင်ငံရဲ့ အန္တရာယ် အများနိုင်ဆုံး ရေကန်တွေထဲမှာ ပါဝင်ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ဖွံ့ဖြိုးရေး စီမံကိန်း UNDP နဲ့ တောတောင်များ ဖွံ့ဖြိုးရေး နိုင်ငံတကာ စင်တာတို့က ၂၀၂၀ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ရေခဲမြစ်တွေရဲ့ အသေးစိတ် အခြေအနေကို လေ့လာပြီးနောက် ရေစုပ်ထုတ်ရေး လုပ်ငန်း စတင်မှာ ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ဖို့ ၆ နှစ်အထိ ကြာမြင့်နိုင်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။
အစီအစဉ်ထဲမှာ အာရုံခံ ကိရိယာတွေ တပ်ဆင်ခြင်း၊ ရေဘေးကြုံနိုင်မှု ကြိုတင် ခန့်မှန်းချက်တွေနဲ့ သတိပေးစနစ်တွေ တပ်ဆင်မှုတို့ ပါဝင်မှာ ဖြစ်ပြီး မြေနိမ့်ပိုင်း ဒေသခံတွေ ဒူပေတာပေ ခံနိုင်ရေး အန္တရာယ်အတွက် ကြိုတင် ပြင်ဆင်ရေး အစီအစဉ်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဆယ်စုနှစ် လေးစုအတွင်း ရေခဲမြစ် ရေကန် ကျိုးပေါက်မှုကြောင့် ရေကြီးရေလျှံမှု ၂၆ ခုအထိ ရှိခဲ့ပြီး လူ့ အသက်ပေါင်း ၃၀၀ ကျော် ဆုံးရှုံးခဲ့သလို အဆောက်အအုံ ဆုံးရှုံးမှု တန်ဖိုး ဒေါ်လာ သန်ပေါင်းများစွာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
Ref:Reuters