မော်လမြိုင် ၊ ဧပြီ ၈
အာဏာသိမ်း စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ သမ္မတဖြစ်ချင်မှုကို စစ်ရေးအရ ကျားကန်ပေးတဲ့ မြေပြင်တိုက် ခိုက်ရေးအင်အားအတွက် နည်းမျိုးစုံ စုဆောင်းခံခဲ့ရတဲ့ စစ်မှုထမ်းအများစုဟာ အကျဆုံးများခဲ့တယ်လို့ CDM တပ်အသိုင်းအဝိုင်းက သုံးသပ်နေကြပါတယ်။
တပ်အင်အားပြုန်းတီးမှုကို ဖြည့်တင်းဖို့ စစ်ခေါင်းဆောင် အသက်သွင်းခဲ့တဲ့ စစ်မှုထမ်းဥပဒေကြောင့် အတင်းအဓမ္မ စုဆောင်းခဲ့တဲ့ လူငယ်တွေကို တိုင်းနဲ့ပြည်နယ်ရှိ စစ်သင်တန်းကျောင်းတွေမှာ စစ်မှု ထမ်း အပတ်စဉ် ၁ အဖြစ် ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဧပြီ ၈ ရက်နေ့မှာ စတင် သင်တန်းပေးခဲ့တာပါ။
သတ်မှတ်ကာလ စစ်မှုထမ်းသက်တမ်း ၂ နှစ် ပြီးမြောက်အောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ အပတ်စဉ် ၁ က တပ်သားတွေကို ကယားပြည်နယ်ကလွဲရင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနား လုပ်ဆောင်တာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။
ဧပြီ ၃ ရက်နေ့က ကယားပြည်နယ်၊ လွိုင်ကော်မြို့အခြေစိုက် ဒေသကွပ်ကဲရေးစစ်ဌာနချုပ် (ဒကစ) မှာ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် ၁ က တပ်သား ၃၈၅ ဦးကို သတ်မှတ်ကာလ ပြီးမြောက်အောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့အတွက် စစ်တပ်က ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနားပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီအခမ်းအနားမှာ ကယားပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က နိုင်ငံတော်ကာကွယ်ရေးတာဝန်ကို စွန့်လွှတ်စွန့်စားမှု၊ ပေးဆပ်မှု၊ ရဲရင့်မှုတွေနဲ့ ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းတွေရဲ့ စွမ်းဆောင်မှုတွေကို သမိုင်းတင်နိုင်ခဲ့ပြီလို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် တစ်ခုမှာ တပ်သား ၅၀၀၀ နှုန်းခေါ်ယူဖို့ စစ်ကော်မရှင်က ထုတ်ပြောခဲ့ဖူးပေမယ့် ကယားပြည်နယ် အပါအဝင် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ တပ်သားအရေအတွက် ဘယ် လောက်ထိ ခေါ်ယူခဲ့လဲဆိုတာ ဒီကနေ့အထိ စာရင်းထုတ်ပြန်တာ မရှိခဲ့ပါဘူး။
CDM ဗိုလ်ကြီး ဇင်ယော်က အပတ်စဉ် ၁ ခေါ်ယူခဲ့ချိန်မှာ ကရင်နီအပါအဝင် ရခိုင်မှာ တိုက်ပွဲပြင်း ထန်တဲ့ ကာလမို့ သင်တန်းဆင်းတွေကို အဲဒီနေရာတွေမှာ အများဆုံးလွှတ်တာဖြစ်လို့ သေဆုံးနှုန်းများတယ်လို့ သံလွင်တိုင်းမ်ကို ပြောပါတယ်။
“အဲဒီတုန်းက အပတ်စဉ် ၁ တို့ ၂ တို့ ၃ တို့က အဆိုးဆုံးဖြစ်မှာ။ ဘာလို့လဲဆို ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး၊ ၁၁၁၁ လုံး စစ်ဆင်ရေး ပြီးရင် ရခိုင်ဘက်မှာ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေတာဆိုတော့ စစ်မက်ပြင်းထန်တဲ့ နေရာတွေမှာပဲ အများဆုံး လွှတ်လိုက်ရတယ်။ အဲဒီတော့ သေချာတယ် အပတ်စဉ် ၁ ကတော့ တစ်နိုင်ငံလုံး ခြုံလိုက်ရင် ၅၀၀၀ ဝန်းကျင်က ရှိကြတယ်။ သူတို့ မထုတ်ပြန်ပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်သလောက်ဆို ၅၀၀၀ ဝန်းကျင် ရှိကြတယ်။ ၅၀၀၀ ဝန်းကျင်မှာ အကောင်းပကတိနဲ့ ပြန်ထွက်လာနိုင်တဲ့သူက ၂၀၀၀ ဝန်းကျင်လောက်ပဲ ရှိမယ်။အလွန်ဆုံး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က အပတ်စဉ် ၁ ဟာ သေဆုံးသွားတယ်၊ ပြီးရင် ထွက်ပြေးသွားတာလည်း ရှိတာပေါ့။ အဲဒီလိုမျိုး ပြုန်းတီးဖြစ်သွားတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့က တွက်ဆလို့ ရပါတယ်”လို့ ဆိုပါတယ်။
စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် ၁ အတွက် ကယားပြည်နယ်မှာ ၆၀၀ လောက် ခေါ်ယူခဲ့တာဖြစ်လို့ အခုအခါ သတ်မှတ်ကာလပြီးမြောက်အောင် တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သူ ၃၈၅ ဦးကိုသာ ဂုဏ်ပြုအခမ်းအနား ကျင်းပခဲ့တာ ဖြစ်လို့ သုံးပုံတစ်ပုံဟာ စစ်မြေပြင်မှာ ကျဆုံးခဲ့ရတဲ့ အနေအထားမျိုးလို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
နွေဦးတော်လှန်ရေးကို အရှိန်တင်ပေးခဲ့တဲ့ ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့ရဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေးကြောင့် တပ်အင်အားများစွာ ပြုန်းတီးခဲ့ရတဲ့ စစ်တပ်အနေနဲ့ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီမှာ အသက်သွင်းခဲ့တာပါ။
ဗမာ့ရေးရာနဲ့ ပဋိပက္ခလေ့လာရေးအဖွဲ့ BACS ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် ၁ အတွက် နိုင်ငံတဝန်းမှာ လူငယ် ၄၃၀၀ ကျော်ကို စစ်သားစုဆောင်းပြီး သင်တန်းကျောင်း ၁၅ ကျောင်းသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိမှာ စစ်မှုထမ်း အပတ်စဉ် ၂၃ အထိ ဖွင့်လှစ်လာနေပြီး တပ်အင်အား တစ်သိန်းကျော်အထိ ရရှိထားတာပါ။ တပ်သားအဖြစ် စုဆောင်းခံရသူတွေကိုတော့ အခြေခံစစ်သင်တန်းကျောင်းတွေမှာ တစ်လကျော်လောက် တက်ရောက်စေခဲ့ပြီး အဲဒီကနေ ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်ကို စေလွှတ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအတွက်ကြောင့် လူငယ်တွေဟာ အင်အားအလုံးအရင်းနဲ့ ပြည်ပနိုင်ငံတွေကို လမ်းကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ ထွက်ခွာလာနေကြသလို စစ်ကော်မရှင်ကလည်း ဥပဒေတွေ အမိန့်ညွန်ကြားချက်တွေနဲ့ ပြည်ပထွက်ခွာခွင့်တွေကို တားမြစ်ပိတ်ပင်ဖို့ ကြိုးပမ်းနေတာပါ။
စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ အမျိုးသားဖြစ်ရင် အသက် ၁၈ နှစ်မှ ၃၅ နှစ်အတွင်း၊ အမျိုးသမီးဖြစ်ရင် အသက် ၁၈ နှစ်ကနေ ၂၇ နှစ်အတွင်း မဖြစ်မနေ အနည်းဆုံး ၂ နှစ်ကနေ ၅ နှစ်အထိ စစ်မှုထမ်းရမှာပါ။ နည်းဥပဒေအရလည်း စစ်မှုထမ်းအကျုံးဝင်သူတွေကို ပြည်ပနိုင်ငံသို့ ထွက်ခွာခွင့် ပိတ်ပင်ထားပါသေးတယ်။
သတင်း – သံလွင်တိုင်းမ်
ဓာတ်ပုံ-MOI