မော်လမြိုင် ၊ မတ် ၅
တိုင်းရင်းသားတွေနဲ့ တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေ ရေးဆွဲနေတဲ့ ဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစီအမံဆိုင်ရာ အခြေခံဥပဒေဟာ စစ်မှန်တဲ့ ပြည်ထောင်စုထူထောင်ရေးအတွက် လက်တွေ့ကျတယ်လို့ မွန်တော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေက သံလွင်တိုင်းမ်ကို ပြောပါတယ်။
တော်လှန်ရေးကာလမှ စတင်ကာ ဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေး အစီအမံဆိုင်ရာ အခြေခံဥပဒေကို စတင်ရေးဆွဲနေပြီလို့ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့တွေ ပြည်နယ်/လူမျိုးကိုယ်စားပြု ဖက်ဒရယ်ကောင်စီတွေပါတဲ့ အဖွဲ့ ၉ ဖွဲ့ကနေ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၂ ရက်နေ့မှာ ပူးတွဲကြေညာခဲ့ပါတယ်။
အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုတည်ဆောက်ရေးမှာ ဗဟိုအခြေပြုဖက်ဒရယ်စနစ်ကို လက်ခံကျင့်သုံးသွားမှာမဟုတ်ဘဲ ပြည်နယ်အားကောင်းရေးကနေ ပြည်ထောင်စုအားကောင်းရေး (Bottom up Federalism Approach) အခြေခံချဉ်းကပ်မှုနဲ့သာ ကြိုးပမ်းသွားမယ်လို့ ထုတ်ပြော ထားတာပါ။
မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် MSDF တပ်မှူး ဒေါက်တာသီရိမွန်ချမ်းက စစ်မှန်တဲ့ ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံထူထောင်ရေးအတွက် အားကောင်းတဲ့ ပြည်နယ်တွေ ဖြစ်နေဖို့ လိုတယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“ဘာကြောင့်လဲဆိုရင် စစ်မှန်တဲ့ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံထူထောင်နိုင်ဖို့နဲ့ ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအားကောင်းဖို့ Coming Together Federalism သဘောတရားအရ ပြည်နယ်တွေမှာ အချုပ်အ ခြာအာဏာနဲ့ ပြည့်ဝပြီး မိမိတို့ရဲ့ ခြေထောက်ပေါ်မှာ လွတ်လွတ်လပ်လပ်ရပ်တည်နိုင်တဲ့ ဘက်ပေါင်းစုံက အားကောင်းတဲ့ ပြည်နယ်တွေ ဖြစ်နေဖို့လိုတယ်။ ဆိုလိုချင်တဲ့သဘောက ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံတော်အဖြစ် မိမိသဘောဆန္ဒအရ သွားပေါင်းသည်ဖြစ်စေ မပေါင်းသည်ဖြစ်စေ မိမိပြည်နယ်အားကောင်းပြီး ရပ်တည်နိုင်ဖို့ ကာကွယ်ရေး အုပ်ချုပ်ရေး ဥပဒေပြုရေး တရားစီရင်ရေး ဘဏ္ဍာ ရေးအစရှိတဲ့ ကဏ္ဍအရပ်ရပ်မှာ အားကောင်းနေဖို့ လိုတယ်”လို့ ပြောပါတယ်။
ဒါကြောင့် ပြည်နယ်အားကောင်းရေးကနေ ပြည်ထောင်စုအားကောင်းရေးမှာ တော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းတွေ ပြည်နယ်/လူမျိုးအခြေပြုကောင်စီတွေရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေက လက်တွေ့ကျတယ်လို့ ရှုမြင်ကြောင်း သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
အသွင်ကူးပြောင်းရေး အခြေခံဥပဒေကို ပြီးခဲ့တဲ့ နှစ်ကတည်းက လူတွေ့ ရေးဆွဲခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ ဥပဒေပြုရေး၊အုပ်ချုပ်ရေး၊တရားစီရင်ရေး စတဲ့ စနစ်တွေကို ဘယ်လိုဖွဲ့စည်းမယ်ဆိုတဲ့အဆင့်အထိ ပြီးစီးသွားပြီလို့ အဖွဲ့တာဝန်ရှိသူက သံလွင်တိုင်းမ်ကို ပြောထားတာပါ။
အနာဂတ်ဖက်ဒရယ် ဒီမိုကရေစီပြည်ထောင်စု တည်ဆောက်မှုကို လက်တွေ့ဖော်ဆောင်ပြီး အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလအတွက် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေလိုမျိုး သက်ရောက်မှုရှိတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးစာ တမ်းအဖြစ် ကျင့်သုံးသွားဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ရာမညဖက်ဒရယ်အင်အားစုသစ် NRFF တာဝန်ခံ မင်းသံလွင်က အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလအတွက် အခုကတည်းက စတင်ပြင်ဆင်နေမှသာ အချင်းချင်းကြား နားလည်မှုနဲ့ အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုကို တည်ဆောက်နိုင်မှာဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“အရင်ကာလတွေမှာ အာဏာရှိသူချင်း ညှိနှိုင်းပြီး ပြည်နယ်အရေး ပြည်ထောင်စုအရေးကို ဆုံး ဖြတ်ခဲ့ကြတယ်။ နိုင်ငံ့အရေးကို ခေါင်းမိုးကနေ ပြင်ဆင်ခဲ့ကြတယ်။ အခုနွေဦးတော်လှန်ရေးကာလမှာတော့ မတူတော့ဘူးပေါ့။ ပြည်နယ်အားကောင်းမှသာ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ပြည်ထောင်စုကို ဖန် တီးနိုင်မယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို လက်ခံလာကြတယ်။ အခုဆိုရင် တစ်နိုင်ငံလုံး ဒေသကိုယ်စီမှာ စစ်ကောင်စီကိုတိုက်ရင်း ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေကို အကောင်အထည်ဖော်နေကြတယ်။ တ ချို့ ပြည်နယ်တွေမှာဆိုရင် တရားရေး ဥပဒေပြုရေး အုပ်ချုပ်ရေးမဏ္ဍိုင် သုံးခုစလုံးကို လည်ပတ်လုပ်ကိုင်နေကြပြီဖြစ်တယ်။ ဒါတွေဟာ ဘယ်တုန်းကမှမရှိခဲ့ဖူးတဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။
NRFF အနေနဲ့ ကြားကာလ ရာမညမွန်ပြည်ဖွဲ့စည်းပုံမူကြမ်းရေးဆွဲရေးနဲ့ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင် စီရဲ့ မူဝါဒရေးဆွဲရေးတွေမှာ တောက်လျှောက်ပါဝင်နေပြီး ပြည်နယ်ကိုယ်စားပြု အစိုးရပေါ်ပေါက်ရေးအတွက် တွန်းအားပေးနေတာပါ။
အသွင်ကူးပြောင်းရေး အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးမှာ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့ ၉ ဖွဲ့ပါဝင်တဲ့အပြင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ NUG နဲ့ အမျိုးသားအတိုင်ပင်ခံကောင်စီ NUCC တို့က ကိုယ် စားလှယ်တွေလည်း ပါဝင်နေကြပါတယ်။
အဲဒီထဲမှာ တိုင်းရင်းသားတော်လှန်ရေးအဖွဲ့အစည်းအဖြစ် မွန်ပြည်သစ်ပါတီ AD နဲ့ပြည်နယ်/လူမျိုးကိုယ်စားပြုကောင်စီအဖြစ် မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီ MSFC တို့လည်း ပါဝင်ရေးဆွဲနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
မွန်ပြည်တော်လှန်ရေးတပ် MSRF ပြောခွင့်ရ နိုင်နဂါးက မိမိတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးဦးဆောင်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီရဲ့ မူဝါဒတွေကို လုံးဝယုံကြည်လက်ခံထားတဲ့အတွက် ကြားကာလ အခြေ ခံ ဥပဒေတစ်ခု ရှိကိုရှိရမယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“နိုင်ငံရေးလောကမှာ ဗမာလူမျိုးတွေ အမြဲတမ်းကြီးစိုးနေတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးဖြစ်စဉ်သမိုင်းမှာတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ MSFC ကိုယ်စားလှယ်တွေအနေနဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ အများကြီးရှိနေမှာပဲ။ တ ခြားသော တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ်နည်းတူပေါ့။ ဒါပေမယ့် ဒီနေ့ တော်လှန်ရေးအမြန်ဆုံးပြီးဖို့က တိုင်းရင်းသားကိုယ်စားလှယ် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေအားလုံး ပါဝင်လာနိုင်တဲ့ အားလုံးထောက်ခံနိုင်တဲ့ ကြားကာလ ဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစီအမံဆိုင်ရာ အ ခြေခံဥပဒေတစ်ခုတော့ ရှိကိုရှိရမယ်လို့ ကျွန်တော့်အနေနဲ့ ပြောချင်တယ်။ အကယ်လို့ မဟုတ်ဘူးဆိုရင် ဒီတော်လှန်ရေးကြီးက တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အရင် ၈၈ တုန်းကလိုပဲ မှေးမှိန်ကွယ်ပျောက်သွားမယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်ပြောချင်တယ်” လို့ ဆိုပါတယ်။
MSRF ဟာ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးဦးဆောင်မှုအောက်မှာ အပြည့်အဝပါ ဝင်နေတဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ဖြစ်ပါတယ်။
မွန်ပြည်ကာကွယ်ရေးတပ် MSDF ကတော့ မွန်ပြည်ဖက်ဒရယ်ကောင်စီမှာ ကောင်စီဝင်အဖြစ် ပါ ဝင်နေတဲ့အတွက် ကြားကာလဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေးအစီအမံဆိုင်ရာ အခြေခံဥပဒေရေးဆွဲရေးမှာ တစ်ခါတည်း ပါဝင်နေတာပါ။
အဲဒီမွန်လက်နက်ကိုင်နှစ်ဖွဲ့ဟာ အခုနှစ်ဆန်းပိုင်းမှာ ဖွဲ့စည်းခဲ့တဲ့ ရာမညစစ်ကြောင်းမှာ မွန်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် MLA၊ မွန်ပြည်သစ်ပါတီ AD ရဲ့ မွန်အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် MNLA-AD တို့နဲ့အတူ ပါဝင်နေကြတာပါ။
ကြားကာလ ဖက်ဒရယ်အသွင်ကူးပြောင်းရေး အခြေခံဥပဒေနဲ့ပတ်သက်ပြီး သံလွင်တိုင်းမ်အနေနဲ့ မွန်ပြည်လွတ်မြောက်ရေးတပ်တော် MLA ရဲ့ သဘောထားကို သိရှိနိုင်ဖို့ တာဝန်ရှိသူထံ ဆက်သွယ်ခဲ့ပေမယ့် အကြောင်းပြန်ခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။
သတင်း – သံလွင်တိုင်းမ်
ဓာတ်ပုံ-CJ